Omgaan met een narcist: Alleen praktisch handelen
5 minuten lezen, bijgewerkt op 26 september 2026
Kort gezegd
Omgaan met een narcist lukt het best als je stopt met proberen die ander te veranderen. Relatiecoach Jacqueline Lammerts adviseert alleen praktisch te handelen: doe wat nodig is, houd je aan je grens en stop er je emoties niet meer in. Zo blijf je bij jezelf, ook als de ander niet verandert.
Je kunt er niet zomaar weg. Niet vandaag, misschien niet dit jaar. Je deelt een huis, kinderen, een team, of een familie met iemand van wie het gedrag je uitput. Ken je dat?
Dan is de vraag niet hoe je die ander verandert. Dat kun je namelijk niet. De vraag is hoe jij overeind blijft, met je voeten op de grond en je energie bij jezelf.
Alleen praktisch handelen: je emoties er niet meer in
YouTube laadt pas als je op afspelen drukt.
Wat betekent omgaan met narcistisch gedrag?
Het betekent dat je het gedrag niet langer probeert te begrijpen of goed te praten. Je stopt met uitleggen, overtuigen en hopen dat de ander het eindelijk ziet.
Je hoeft niet eerst te weten wat er met die ander aan de hand is. Het gaat erom dat jij overeind blijft.
Deze pagina gaat niet over loskomen. Ben je daar al aan toe, dan lees je verder bij narcisme in een relatie over geen contact en de eerste stappen daarna. Hier gaat het over vandaag: je partner, je ouder, je ex, of je collega, en wat jij praktisch kunt doen.
Hoe blijf je praktisch, in plaats van emotioneel?
In de loop der jaren ben ik aardig deskundig geworden in het begeleiden van mensen die met een narcistische relatie te maken hebben.
Mijn kortste antwoord is steeds hetzelfde: alleen praktisch handelen. Heeft die ander iets van je nodig? Dan geef je dat. Meer niet.
Zeggen ze dit en dat om je uit de tent te lokken? Dan hoef je niet te happen. Elke keer dat je kwaad wordt of jezelf gaat verdedigen, gaat jouw energie naar die ander. Let er maar eens op: je loopt er leeg van. Je antwoordt dus wel, maar alleen op wat er praktisch nodig is.
Geef je een grens aan, dan kan die ander heftig reageren. Ik vergelijk het met de sportschool: door weerstand groeien je spieren. Zo ga jij ervan staan. Staan betekent niet dat je alles moet blijven verdragen. Het betekent dat je steviger wordt in jezelf, wat je daarna ook kiest.
Wat die ander doet, is niet oké, en het is niet jouw schuld. En toch raakt het je precies op je eigen pijnpunten: het gevoel dat je het niet waard bent, of dat het aan jou ligt. Daar haak je aan. Die plekken in jezelf helen, dat is jouw werk. Niet voor die ander. Voor jou.
Grens aangeven geeft weerstand. Goed zo. Daar groei je van, daar ga je van staan.
Wat kun je doen als het je partner is?
Bij je partner helpt het niet om te wachten tot die ander verandert. Wel helpt het om zelf een paar dingen anders te doen. Blijf je samen, om de kinderen, het huis, of omdat je nog hoopt? Begin dan hier.
- Verwacht geen erkenning of excuses. Blijf er wel eerlijk over tegen jezelf: wat er gebeurt, is niet oké.
- Houd één plek helemaal voor jezelf: je werk, een vriendschap, een hobby. Juist daar kan dit gedrag aan gaan trekken.
- Let op het moment waarop je die ander weer gaat verdedigen, tegenover jezelf of anderen. Stop daar bewust mee.
- Zeg wat je grens is, zonder die te verantwoorden. Eén korte zin is genoeg, en je hoeft er niets aan toe te voegen.
Maakt een grens de spanning thuis onveilig, maak dan eerst een plan met hulp, voordat je iets verandert.
Wat kun je doen als het je ouder is?
Bij een ouder mag je zelf kiezen hoeveel contact je wilt, en hoe. Je mag je eigen weg gaan, en je mag ook in contact blijven. Jij kiest.
Bepaal vooraf hoe lang je op een verjaardag of familiebijeenkomst blijft, en houd je daaraan. Wil of kun je (nog) geen afstand nemen, kies dan voor korte, praktische contactmomenten in plaats van lange gesprekken.
Zoek erkenning bij mensen die je die wél kunnen geven. Van deze ouder krijg je die misschien nooit. En komt er kritiek op jouw keuzes, laat die dan langs je heen gaan. Jij hoeft je leven niet aan die ouder uit te leggen.
Gratis
Herken jij deze patronen in je relatie?
Twaalf vragen over jou, niet over de ander. Geen diagnose, wel een eerlijke spiegel.
Wat je krijgt
- Waar je nu staat Meteen op je scherm, in gewone woorden.
- Welke patronen bij jou spelen Zoals twijfel aan jezelf, je aanpassen, je grenzen.
- Wat je nu al kunt doen Kleine stappen, van mij, in je mailbox.
Wat kun je doen als het je ex is, met wie je kinderen deelt?
Hier werkt alleen praktisch handelen het best: heeft je ex iets van je nodig voor de kinderen, geef dan wat nodig is. Meer niet.
Heb je samen kinderen, dan kun je het contact niet zomaar stoppen. Je kunt wel bepalen hoe dat contact eruitziet, zodat het jou minder kost.
- Communiceer schriftelijk, bijvoorbeeld via een app of e-mail, en kort en zakelijk: alleen de feiten en de afspraak.
- Leg afspraken en opvallende gebeurtenissen vast met datum, zodat je later niet hoeft te vertrouwen op je geheugen.
- Reageer niet meteen op een boodschap die je raakt. Wacht tot je rustig bent, en antwoord dan pas.
- Voel je je onveilig, of maak je je zorgen over de veiligheid van je kinderen, maak dan eerst een plan met hulp, voordat je iets verandert.
Wat kun je doen als het een collega is?
Op je werk kun je niet zomaar weglopen, en je kiest niet wie er naast je werkt. Je kunt wel bepalen hoeveel van jezelf je laat zien, en waarover je meepraat.
Houd gesprekken zakelijk en voorspelbaar: over het werk, niet over jezelf. Hoe minder je laat zien, hoe minder er is om op te reageren. Geen felle reactie, geen lang verhaal, gewoon een kort antwoord. En leg belangrijke afspraken per e-mail vast, ook als het mondeling makkelijker voelt.
Zoek steun buiten dat ene contact: bij collega’s, je leidinggevende of de vertrouwenspersoon op je werk. Zo sta je er niet alleen voor.
Zo blijf je, in elke situatie, bij dezelfde twee dingen: alleen praktisch handelen, en je energie bij jezelf houden.
Waar haak jij nog aan, lieverd? Daar begint jouw stap. Niet bij die ander.
Wil je dat ik met je meekijk? In een gratis gesprek van twintig minuten zoeken we samen de kern, en wat voor jouw situatie werkt. Voel je dat het tijd is, dan ben je welkom.
Jacqueline
Relatiecoach en auteur, op de Veluwe en online. Twintig jaar praktijk, drie boeken. Over mij
Ervaringen van cliënten
Vragen over omgaan met een narcist
Hoe reageer je op een narcist?
Kort, rustig en praktisch. Antwoord op wat er nodig is, en laat de rest liggen. Word je uitgedaagd of beschuldigd? Dan hoef je niet te happen, en jezelf niet te verdedigen. Raakt het je? Wacht dan tot je rustig bent, en antwoord pas daarna.
Kan een narcist veranderen?
Reken er niet op. Iemand met narcistisch gedrag voelt zelf zelden de noodzaak om hulp te zoeken. Richt je daarom op wat jij wél in de hand hebt: jouw eigen reactie, en de plekken in jezelf waar het je raakt.
Moet ik weggaan?
Wie ben ik om te bepalen wat jij gaat doen? Soms kan of wil je (nog) niet weg, bijvoorbeeld om je kinderen, je werk of je familie, of omdat het weggaan zelf het gevaarlijkste moment kan zijn. Dan is deze pagina voor jou: praktisch blijven, je grens stellen, en jezelf niet verliezen, tot je zelf een andere keuze maakt.
Wat als ik me onveilig voel?
Neem dat serieus. Daar hoef je niet alleen uit te komen. Maak eerst een plan met hulp, bijvoorbeeld met iemand die je vertrouwt, voordat je iets verandert. Ik ben coach, geen hulpverlener: eerst jouw veiligheid, daarna kijken we samen verder.
Neem contact op
Plan een gratis gesprek
Twintig minuten, via WhatsApp of telefoon. Je spreekt mij, geen assistent, en je beslist daarna zelf.
