Gratis gesprek — twintig minuten, samen naar de kern
Gaslighting herkennen: een eenzame meidoorn in de ochtendmist, de verte niet meer te zien

Twijfelen aan jezelf: Als je eigen weten vervaagt

4 minuten lezen, bijgewerkt op 18 oktober 2026

Kort gezegd

Gaslighting herkennen begint hier: gaslighting is een vorm van manipulatie waarbij je gaat twijfelen aan je eigen waarneming, tot je denkt dat het allemaal aan jou ligt. Relatiedeskundige Jacqueline Lammerts ziet het als een van de tools van het narcistische veld. Je herkent het aan: dat heb ik toch niet gezegd. Je eigen weten mag je weer gaan vertrouwen.

Je weet wat je hebt gehoord. En toch, na een gesprek met die ander, twijfel je. Heb ik het wel goed onthouden? Ben ik niet gewoon te gevoelig?

Dat is geen toeval. Het heeft een naam: gaslighting.

Wat is gaslighting?

Gaslighting is een vorm van manipulatie waarbij je gaat twijfelen aan je eigen waarneming en je gezonde verstand. Tot je denkt dat je helemaal gek aan het worden bent, en dat het allemaal aan jou ligt.

Ze brengen het zo, dat jij gaat twijfelen aan jezelf. Elke keer weer. Dat heb ik toch helemaal niet gezegd? En dat wordt verdraaid van alle kanten, zodat jij op het verkeerde been komt te staan.

Ik zie gaslighting als een van de tools van het narcistische veld, net als macht, controle, schuld en de slachtofferrol. Ik heb het dus niet over narcisten. Ik heb het over een veld. De persoon blijft voor mij neutraal, het gedrag niet.

Hoe herken je gaslighting?

Aan wat er steeds gebeurt, en aan wat het met jou doet. Een paar voorbeelden:

  • Wat gezegd is, wordt ontkend: dat heb ik toch helemaal niet gezegd.
  • Jouw gevoel wordt weggezet: je bent veel te gevoelig, je overdrijft.
  • De schuld komt bij jou te liggen: het is jouw schuld, jij begon.
  • Dingen worden omgedraaid, tot jij degene bent die het fout deed.
  • Je gaat jezelf verantwoorden, voor dingen die je niet deed.

En je merkt het aan jezelf. Je wordt stiller. Je gaat dingen opschrijven, of juist niet meer zeggen wat je ziet. En steeds vaker vraag je je af: ligt het niet gewoon allemaal aan mij?

Meer over hoe het narcistische veld zich laat zien, lees je bij het narcistische veld herkennen.

En dat wordt verdraaid van alle kanten, zodat jij op het verkeerde been komt te staan.

Jacqueline

Waarom ga je aan jezelf twijfelen?

Omdat het precies daar binnenkomt waar jij jezelf nog niet vertrouwt. Vaak zijn het mensen die heel goed voor een ander zorgen, maar tot nu toe nog niet zo goed voor zichzelf.

Ik ken dat van mezelf. Ik had een grote poort, er zat niet eens een deur in. Zei iemand dat iets mijn schuld was, dan ging ik erin.

Dat maakt het niet jouw schuld. Wat die ander doet, is niet oké. Het laat je alleen zien waar jouw poort nog openstaat, en waar je jezelf mag leren vertrouwen.

Wat gebeurt er in het narcistische veld?

Wat er gebeurt, zie ik zo. Raak jij een oude pijn van die ander, bijvoorbeeld door een grens aan te geven of iets te benoemen, dan wil die persoon die pijn niet aangaan en niet doorvoelen. Dan trekt die persoon zich energetisch terug, achter in zichzelf, en neemt het narcistische veld de ruimte over. Dan wordt er verdraaid, ontkend en teruggeduwd.

Pas als de strijd geleverd is, komt die persoon terug. Dan volgen spijt en berouw: het was niet zo bedoeld, het zal nooit meer gebeuren. Tot de volgende keer. Herken je dat programma, dan hoef je niet bij elke aflevering opnieuw aan jezelf te twijfelen.

Gratis

Herken jij deze patronen in je relatie?

Twaalf vragen over jou, niet over de ander. Geen diagnose, wel een eerlijke spiegel.

Wat je krijgt

  1. Waar je nu staat Op je scherm en in je mailbox, in gewone woorden.
  2. Welke patronen bij jou spelen Zoals twijfel aan jezelf, jezelf wegcijferen, je grenzen.
  3. Bewaar je uitslag Hij komt ook in je mailbox, met je persoonlijke link.

Doe de narcisme-test

Hoe ga je ermee om?

Door weer op jezelf te gaan vertrouwen, stap voor stap.

  • Schrijf op wat er gebeurde, met datum, voor jezelf. Niet om het te bewijzen, maar om je eigen weten vast te houden.
  • Ga niet in discussie over wat wel of niet gezegd is. Daar win je niets, en je raakt je energie kwijt.
  • Houd je bij wat jij weet. Bijvoorbeeld: “Ik heb het anders gehoord. Daar laat ik het bij.”
  • Praat met iemand die je vertrouwt, buiten jullie twee. Zo hoor je je eigen verhaal weer terug.

Je kunt die ander niet veranderen, en dat is ook niet jouw taak. Wel kun je stoppen met jezelf wegcijferen. Hoe je praktisch blijft staan, lees je bij omgaan met het narcistische veld.

Voel je je niet veilig, of werd het erger toen je iets benoemde? Zeg het dan niet, en maak eerst een plan, met hulp.

Hoe vind je je eigen weten terug?

Door je aandacht weer bij jezelf te brengen. Wat voel jij? Wat zie jij? Dat is waar, ook als een ander het anders vertelt.

Vaak gaat het in drie stappen. Eerst zit je erin, en weet je niet dat het er is. Dan krijgt het licht, en zie je: dit is volgens mij dat narcistische veld. En dan krijg je de lessen, en mag je oefenen: hoe ga je ermee om?

Weet daarbij: jouw kracht is veel groter dan je je nu bewust bent, lieverd.

Wil je dat ik met je meekijk? In een gratis gesprek van twintig minuten brengen we samen de kern naar boven. Je bent welkom.

Jacqueline

Jacqueline Lammerts

Relatiedeskundige, inspirator en auteur. Eén op één, waar je ook woont. Twintig jaar praktijk, drie boeken. Over mij

Ervaringen van cliënten

Ze heeft me laten zien hoe mijn relaties in elkaar zitten. De relatie met mezelf, met mijn vriend en met mijn ouders.

Marleen

Ik voel me geen slachtoffer meer van omstandigheden die me overspoelen en ook niet meer afhankelijk van anderen voor geluk.

M. Enschede

Jacqueline weet liefdevol, met humor en soms een beetje streng de vinger op de zere plek te leggen.

Karijn

Ik durf mijn grenzen aan te geven en sta stil bij wat ik belangrijk vind. Dat geeft een bijzonder krachtig gevoel.

Marry

Het geeft je duidelijkheid in je verstandhouding met je partner, relaties, andere mensen. En hoe je uiteindelijk hierin zelf staat.

Rob

1 van 5

Lees alle ervaringen

Vragen over gaslighting herkennen

Wat zijn voorbeelden van gaslighting?

Dat heb ik toch helemaal niet gezegd. Dat verzin je. Je bent veel te gevoelig. Het is jouw schuld. Dat is niet waar wat je zegt. Het gaat niet om één zin, maar om wat steeds terugkomt: dingen worden verdraaid, tot jij gaat twijfelen aan wat je zelf zag en hoorde.

Doet iedereen weleens aan gaslighting?

Iedereen vergist zich weleens, of herinnert iets anders dan een ander. Dat is nog geen gaslighting. Het verschil zit in de herhaling, en in wat het met jou doet: ga jij steeds minder op jezelf vertrouwen, en steeds meer op wat die ander zegt dat er gebeurd is?

Weet die ander dat die het doet?

Vaak niet, niet op het moment zelf. Dan heeft die persoon zich teruggetrokken, achter in zichzelf, en neemt het narcistische veld de ruimte over. Daarna komen spijt en berouw. Maar het gedrag blijft niet goed te praten, en het blijft niet jouw schuld.

Hoe stop je gaslighting?

Je kunt die ander niet laten stoppen. Wel kun je stoppen met meegaan in het verdraaien. Schrijf op wat er gebeurde, ga niet in discussie over wat wel of niet gezegd is, en houd je bij wat jij weet. Voel je je niet veilig, maak dan eerst een plan met hulp.

Neem contact op

Plan een gratis gesprek

Je hoeft het niet alleen uit te zoeken. Ik zie snel waar de angel zit, en in twintig minuten kijken we samen wat er in de diepte onder ligt. Gratis, en je zit nergens aan vast.

Plan het gesprek

Liever dieper? Het dieptegesprek

€ 88
Een uur, met mij. Ik ga dieper in op waar jij nu voor wordt uitgenodigd.

Plan een dieptegesprek